Ekonomizerler,
ısı, buhar veya güç üretim tesislerinde kazanlardan çıkarak bacayaverilen
duman gazları üzerinde bulunan ısının bir bölümünü geri kazanmak amacıyla
kullanılırlar. Geri kazanılan bu ısı, kazan besleme suyuna verilebileceği
gibi, tesiste ısıtma, banyo, yıkama, vb. amaçlar için kullanılacak
suya da verilebilir.Bir ekonomizerde, kazanda
yakılan yakıt cinsine bağlı olmakla
birlikte
200°C ve daha büyükduman gazı sıcaklıklarından
ekonomik olarak yararlanmak olanaklıdır. Isı, buhar veya güç üretim
tesislerinde ekonomizer kullanılmasıyla sağlanacak yararlar şunlardır
:
-
Kazan duman gazı çıkış sıcaklığı ve yakıt cinsine
bağlı olarak kazan veya tesis veriminde %3 ile %7 arasında verim artışı sağlanır.
-
Sağlanan verim artışına bağlı olarak, aynı kapasite
için daha az yakıt harcanması veya aynı miktarda yakıt harcamı için daha fazla
ısı üretimi gerçekleşir.
-
Kazanılan ısının kazan besleme suyuna verilmesi halinde,
kazanın max. yüklerde dahi zorlanmadan çalışması, değişik yüklere daha iyi
bir şekilde uyum sağlaması ve kazan veriminin değişik yüklerde
nispeten yüksek ve sabit kalması sağlanır.
-
Optimal kapasitesinin üzerinde çalışan veya yapısı itibarıyla
düşük verimli olan kazanlara ekonomizer ilavesi ile kazan kapasitesi
ve verimi optimum düzeylere çıkarılabilir.
Ekonomizer uygulama
alanları, aşağıda görülebileceği gibi oldukça çeşitlidir. Önemli
olan sistemden geri kazanılan ısının sistemin çalışma süresi boyunca
kullanılmasıdır.
EKONOMİZER UYGULAMA
ALANLARI
( Geri
Kazanılan
Isının Kullanım Alanları )
Buhar Kazanlarında
-
Kazan besleme suyunun
ön ısıtılmasında,
-
Taze kazan besleme suyunun
ısıtılmasında, degazör ısı ihtiyacının karşılanmasında,
-
Tesiste herhangi bir
amaçla kullanılan sıcak suyun ısıtılmasında,
-
Tesiste herhangi bir
mahallin ısıtılması amacıyla kullanılan kalorifer sistemi suyunun
ısıtılmasında veya ısı takviyesinde.
Kaynar su Kazanlarında
-
Tesisat dönüş
suyunun ön ısıtılmasında,
-
Taze sistem
besleme suyunun ısıtılmasında, degazör ısı ihtiyacının karşılanmasında,
-
Tesiste herhangi
bir amaçla kullanılan sıcak suyun ısıtılmasında,
-
Tesiste herhangi
bir mahallin ısıtılması amacıyla kullanılan kalorifer sistemi
suyunun ısıtılmasında veya ısı takviyesinde.
Kızgın Yağ
Kazanlarında
-
Tesiste herhangi
bir amaçla kullanılan sıcak suyun ısıtılmasında,
-
Tesiste herhangi
bir mahallin ısıtılması amacıyla kullanılan kalorifer sistemi
suyunun ısıtılmasında veya ısı takviyesinde.
Bir ekonomizerde geri kazanılabilecek
ısının büyüklüğü, kazan duman gazı çıkış sıcaklığına bağlı olduğu
gibi duman gazının ekonomizerden çıkış sıcaklığına da bağlıdır. Ekonomizere
giren ve çıkan duman gazları sıcaklıkları farkı ne denli büyük olursa
geri kazanılan ısı, dolayısıyla verim artışı da o denli büyük olur.
Kazan duman gazı çıkış
sıcaklığı, kazanın çalışma rejimine, kazanın bünyesel verimine, kazan-brülör
uyumuna ve yakıt cinsine bağlı olarak belli bir büyüklükte olur. Ekonomizer
gaz çıkış sıcaklığını ise, kullanılan yakıtın cinsi ve ısının aktarılacağı
akışkanın çalışma koşulları belirler.
Ekonomizer gaz çıkış sıcaklığı,
fuel oil yakıtlı kazanlarda 180ºC, motorin yakıtlı kazanlarda 160ºC,
doğal gaz ve LPG yakıtlı kazanlarda 110ºC ye kadar düşürülebilir.
Bugüne kadar uyguladığımız
veya önerdiğimiz ekonomizer sistemlerinde, sürekli çalışan tesislerde
geri kazanılan ısının bedelinin yapılacak ekonomizer sistemi yatırımını
4 ila 6 ay arasında amorti ettiği görülmüştür.
Tipik bir ekonomizer uygulaması
yerleşim şeması
|
